
IELTS da the artikli: barcha qoidalar misollar bilan, artikl qachon kerak emas, javobli mashq va bepul trenajyor
Shpargalkani yuklab olish (PDF) Bir sahifa, ingliz tilida — chop etib, yoningizda saqlang.
A/an bilan oʻzbek va rus tilida soʻzlashuvchilar koʻpincha uni tushirib qoldirib xato qiladi. The bilan esa xato ikki tomonga ketadi: uni kerak boʻlmagan joyga qoʻyishadi (The society should help the elderly people) va majburiy boʻlgan joyda tushirib qoldirishadi ([The] number of students increased, [The] government should invest). Bu yerda va keyinroq ham ustidan chizilgani — ortiqcha, kvadrat qavs ichidagisi — unutilgani. Imtihon oluvchi buni har bir abzatsda koʻradi va Grammatical Range and Accuracy bali tushadi. The ning qoidalari koʻp emas va deyarli hammasi bitta savoldan kelib chiqadi: oʻquvchi aynan qaysi narsa haqida gap ketayotganini tushunadimi? Quyida esse, Writing Task 1 va Speaking da uchraydigan barcha holatlar tahlil qilingan. Oxirida uch savollik tekshiruv va mashq bor. A/an qoidalari IELTS da a/an artikli: barcha qoidalar misollar bilan, javobli mashq va bepul trenajyor maqolasida jamlangan.
the nimani bildiradi
The soʻzi that dan kelib chiqqan va hanuzgacha deyarli shu maʼnoni beradi: «oʻsha, qaysiligini bilasiz». The qoʻyib, oʻquvchiga aytasiz: bu narsani ikkalamiz ham taniy olamiz. Uni uch sababga koʻra tanish mumkin:
- u haqida avval gapirilgan: a new bridge… the bridge;
- u dunyoda yoki vaziyatda yagona: the sun, the government, the internet;
- u gapning oʻzida aniqlashtirilgan: the bridge across the river, the best solution.
Uch sababdan birortasi boʻlmasa, the kerak emas. Unda koʻpchilikdan bitta narsa uchun a qoʻyiladi, umumiy tushuncha, koʻplik va sanalmaydigan otlar uchun esa hech narsa qoʻyilmaydi. Artiklning yoʻqligi nol artikl deb ataladi va ∅ bilan belgilanadi.
Asosiy qoida: umumiy tushuncha artiklsiz, aniq narsa the bilan
Task 2 essesida bu qoida deyarli har bir gapda ishlaydi. Hodisa, odamlar yoki modda haqida umuman gapirganda artikl qoʻyilmaydi:
- ∅ Society benefits from ∅ education.: umuman jamiyat va taʼlim;
- ∅ Children need ∅ attention.: umuman barcha bolalar;
- ∅ Technology changes how ∅ people work.
Tushunchani aniq narsagacha toraytirsangiz, the paydo boʻladi:
- the society we live in, the society of the 19th century;
- the children in this school, the children I teach;
- the technology used in hospitals.
| Notoʻgʻri | Toʻgʻri | Nega |
|---|---|---|
| Society should take care of old people yoki …of the elderly. | Bu yerda jamiyat va keksalar umuman | |
| Education is the key to success. | Taʼlim va muvaffaqiyat umuman; the key — oʻsha yagona kalit | |
| People today use the internet more. | Odamlar umuman, lekin internet bitta | |
| Pollution is a serious problem. | Umumiy maʼnodagi sanalmaydigan ot | |
| [The] environment is under threat. | The environment is under threat. | The environment — hammaga bitta muhit, «umumiy» qoidadan istisno |
Oxirgi qator jadvaldagi xato emas. Ingliz tilida baʼzi umumiy tushunchalar yagona narsa sifatida qabul qilinadi va doim the bilan keladi. Ularning roʻyxati keyingi boʻlimda.
the qachon qoʻyiladi
1. Ikkinchi marta tilga olish
Narsa birinchi marta a bilan paydo boʻladi, keyin oʻquvchi uni biladi va u the bilan keladi. A recent study surveyed 2,000 teenagers. The study found that… Bu qoida Task 1 da topshiriqni qayta bayon qilishda ham ishlaydi: The chart shows a sharp rise in car ownership. The rise was steepest after 2005.
Takror soʻzma-soʻz boʻlishi shart emas. Aytilgan narsaga ishora qiluvchi soʻz yetarli: A new tax was introduced in 2015. The measure reduced traffic by 20%. Matn bogʻliqligini aynan shunday ishoralar saqlaydi.
2. Yagona narsalar
Dunyoda yoki mamlakatda bitta boʻlgan narsa aniqlashtirishsiz taniladi:
- the sun, the moon, the world, the sky, the sea;
- the internet, the media, the environment, the economy (mamlakat iqtisodiyoti), the public;
- the government, the police, the army: esseda bu «bizning» mamlakat hukumati va politsiyasi, hamma ularni bir xil tushunadi;
- the countryside, the city qarama-qarshi qoʻyilganda: life in the city versus life in the countryside.
Esseda ayniqsa Government should… da koʻp xato qilinadi: artiklsiz ibora gazeta sarlavhasidek eshitiladi. The government should… kerak yoki barcha mamlakatlar hukumatlari haqida gap ketsa, Governments should….
3. Gapning oʻzida aniqlashtirish
Agar otdan keyin aniq narsani ajratib koʻrsatadigan ibora kelsa (of…, that/who/which… ergash gapi), the qoʻyiladi:
- the quality of education in rural areas, lekin ∅ education is important;
- the people who live near airports, lekin ∅ people like travelling;
- the cost of living, the role of parents, the importance of exercise.
Biroq of-ibora har doim ham narsani aniq qilmaydi. A lack of money, a number of reasons, a cup of tea: narsa hamon koʻpchilikdan biri. Oʻzingizdan soʻrang: oʻquvchi aynan qaysi narsani nazarda tutayotganingizni tushunadimi? Tushunmasa, a kerak.
4. Orttirma daraja va tartib sonlar
«Eng» va «birinchi» faqat bitta nusxada boʻladi, shuning uchun the majburiy: the most important factor, the biggest problem, the first step, the last decade, the only solution, the same result, the next generation.
- One of the most + koʻplik: one of the most serious problems, one of most serious problem emas.
- Baland ovozli «eng» ni istamasangiz, orttirma darajasiz a ishlating: a major reason, a key factor. Bu har abzatsdagi ortiqcha the most dan tabiiyroq eshitiladi.
- Most people (koʻpchilik odamlar) the siz keladi: Most people agree that… The most people esa «eng koʻp sondagi odamlar» degani boʻlardi.
5. The number of va a number of
Bu juftlik deyarli har bir Task 1 da uchraydi va deyarli doim adashtiriladi.
| Ibora | Maʼnosi | Feʼl | Misol |
|---|---|---|---|
| the number of | soni, raqam | birlik | The number of tourists was 3 million. |
| a number of | bir nechta, qator | koʻplik | A number of tourists were unhappy. |
The proportion of, the percentage of, the amount of, the figure for, the rate of bilan ham shunday: grafikda bu doim aniq raqam, shuning uchun the bilan.
6. The + sifat: odamlar guruhi
The elderly, the young, the poor, the rich, the unemployed, the disabled — odamlar guruhi butunligicha shunday ataladi, feʼl koʻplikda: The elderly need more support. Xato — people qoʻshib, the ni qoldirish: the elderly people. Toʻgʻrisi yo the elderly, yo artiklsiz elderly people.
7. The + birlik: butun sinf
Ilmiy va rasmiy uslubda the birlikdagi ot bilan tur, ixtiro yoki sinfni butunligicha bildiradi: The smartphone has changed communication. The tiger is endangered. Esseda bu akademik eshitiladi, lekin koʻplikda artiklsiz yozish osonroq va xavfsizroq: Smartphones have changed communication. Ikkala shakl ham toʻgʻri, faqat yalangʻoch birlik xato boʻladi: Smartphone has changed…
8. Nomlar: mamlakatlar, daryolar, tashkilotlar
| the bilan | Artiklsiz |
|---|---|
| ittifoq va koʻplikdagi mamlakatlar: the UK, the USA, the UAE, the Netherlands, the Philippines | oddiy mamlakatlar: ∅ Uzbekistan, ∅ Russia, ∅ China, ∅ Germany |
| daryolar, dengizlar, okeanlar, choʻllar: the Amu Darya, the Aral Sea, the Pacific, the Kyzylkum | shaharlar, koʻllar, alohida togʻlar: ∅ Tashkent, ∅ Lake Issyk-Kul, ∅ Everest |
| togʻ tizmalari va orollar guruhlari: the Alps, the Tian Shan, the Maldives | qitʼalar: ∅ Asia, ∅ Europe |
| of yoki umumiy soʻzli tashkilotlar: the United Nations, the World Bank, the University of Cambridge | nom bilan atalganlar: ∅ Cambridge University, ∅ Westminster University |
Task 1 da in the UK va in the USA tez-tez uchraydi. Bu yerda the ning tushib qolishi darhol koʻzga tashlanadi.
9. Musiqa asboblari, «chalmoq» va vositalar
Play the piano, play the guitar the bilan yoziladi, sport esa artiklsiz: play ∅ football. Aloqa va koʻngilochar vositalar: on the radio, in the newspaper, lekin on ∅ TV, by ∅ email, by ∅ phone, by ∅ car. Speaking Part 1 da bu xobbi haqidagi savollarda chiqadi.
the qachon xato
Umumiy koʻplik va sanalmaydigan otlar
Eng koʻp uchraydigan xato xushmuomala ehtiyot choraga oʻxshaydi: har ehtimolga qarshi the qoʻyish. Esseda bundan maʼno zarar koʻradi: The students should wear uniforms umuman maktab oʻquvchilarini emas, aniq oʻquvchilarni bildiradi. Umumiy tushuncha oldidan the qoʻyilmaydi: ∅ students, ∅ money, ∅ health, ∅ crime, ∅ unemployment, ∅ nature, ∅ life.
Muassasa vazifasi boʻyicha: go to school va the school
Gap joyning vazifasi haqida ketsa (oʻqish, davolanish, qamoqda oʻtirish, ibodat qilish), artikl yoʻq. Bino haqida ketsa, the qoʻyiladi:
| Vazifasi boʻyicha | Bino yoki aniq joy |
|---|---|
| Children go to school at seven. | Parents went to the school to meet the teacher. |
| I am at university (talaba) | The university is near the metro. |
| He is in hospital (davolanmoqda, britancha variant) | I visited him at the hospital. |
| sent to prison, go to bed, go to work, at home | the prison was built in 1900 |
Amerika ingliz tilida in the hospital, britaniyada — in hospital deyiladi. Ikkala shakl ham joiz, faqat bittasiga amal qiling.
Ovqatlanish, tillar, fanlar, kasalliklar
- have ∅ breakfast, at ∅ lunch, lekin the lunch was delicious (aniq tushlik);
- speak ∅ English, ∅ Uzbek, lekin the English language;
- study ∅ history, ∅ mathematics, ∅ economics, lekin the history of Samarkand;
- ∅ cancer, ∅ diabetes, ∅ obesity.
Egalik va koʻrsatish soʻzlari bilan
The my, his, this, that, every, each, some va qaratqich kelishigi ('s) yonida qoʻyilmaydi: the my friend va the Tashkent's metro — xato. Toʻgʻrisi my friend va Tashkent's metro yoki the Tashkent metro.
Writing Task 1 dagi the
Grafik boʻyicha hisobotda the essedagidan koʻra koʻproq uchraydi, chunki grafikdagi deyarli hamma narsa aniq:
- The chart shows…, The graph illustrates…: oldingizdagi oʻsha grafik;
- the proportion of households, the number of visitors, the amount of energy: aniq koʻrsatkichlar;
- in the 1990s, over the period, during the first decade, by the end of the year;
- the highest figure, the lowest point, the most significant change;
- legenda kategoriyalari: the figure for coal, the figure for Japan.
Overview dagi umumlashtirishlar va mamlakat nomlari artiklsiz qoladi: Overall, ∅ coal remained the main source of energy in ∅ Germany, while ∅ renewables grew fastest. Trendlar uchun feʼllar va predloglar IELTS Writing Task 1 da trendlarni qanday tasvirlash: gap qoliplari, predloglar va tayyor javobli grafik tahlili maqolasida jamlangan.
Adashtiriladigan juftliklar
| the siz | the bilan |
|---|---|
| ∅ Nature is beautiful. (umuman tabiat) | the nature of the problem (mohiyati) |
| ∅ Most students agree. (koʻpchilik) | the most successful students (eng) |
| a number of reasons (bir nechta) | the number of reasons (ularning soni) |
| ∅ Life in ∅ cities (umuman) | life in the city (qishloqqa qarama-qarshi) |
| ∅ Next year (bugundan) | the next year (oʻtmishdagi voqeadan keyin) |
| at ∅ night, at ∅ home | in the evening, in the morning |
| ∅ elderly people | the elderly |
Uch savollik tekshiruv
Essedagi har bir ot oldidan tartib bilan uchta savol bering:
- Oʻquvchi aynan qaysi narsaligini tushunadimi? Avval tilga olingan, yagona, ibora yoki orttirma daraja bilan aniqlashtirilgan → the.
- Yoʻq boʻlsa, bu koʻpchilikdan bitta narsami? Birlikdagi sanaladigan ot → a/an.
- Yoʻq boʻlsa, bu umumiy tushunchami? Koʻplik yoki sanalmaydigan ot → ∅.
Tekshiruvdan keyin maxsus holatlarni koʻzdan kechiring: the environment, the government, the internet, the number of, the UK va artiklsiz turgʻun iboralar go to school, at university, by car. Imtihonda spelchek yoʻq, shuning uchun bu oʻtish uchun ikki daqiqa qoldiring.
Mashq
Qayerda the, qayerda a/an, qayerda hech narsa kerak emas? Javoblar pastda.
- ___ government should spend more on ___ public transport.
- ___ number of cars in ___ city has doubled since 2010.
- ___ elderly often feel lonely.
- My brother is at ___ university in ___ UK.
- ___ pollution is one of ___ most serious problems in ___ world.
- A new law was passed in 2018. ___ law banned plastic bags.
- ___ students who study abroad gain ___ independence.
- The chart shows ___ proportion of ___ households with ___ internet access.
- I usually have ___ breakfast at ___ home.
- ___ Amu Darya flows into ___ Aral Sea.
Javoblar: 1 — The government, public transport artiklsiz; 2 — The number of (soni, feʼl has), the city (kontekstdagi aniq shahar); 3 — The elderly; 4 — at university (oʻqiydi), the UK; 5 — Pollution artiklsiz, the most serious, the world; 6 — The law, ikkinchi marta tilga olish; 7 — The students who… (ergash gap bilan aniqlashtirilgan) yoki umuman talabalar haqida boʻlsa, Students who…, independence artiklsiz; 8 — the proportion of households, internet access artiklsiz; 9 — breakfast va at home artiklsiz; 10 — The Amu Darya, the Aral Sea.
Bepul trenajyor: 71 ta boʻshliq
Maqoladagi oʻsha 13 boʻlim, har birida 4–5 ta gap, bir sahifada jami 71 ta boʻshliq. The, a, an va ∅ boʻshliqlarga sudrab qoʻyiladi (telefonda — barmoq bilan yoki bosib: avval soʻz, keyin boʻshliq). «Tekshirish» tugmasi xatolarni koʻrsatadi: notoʻgʻrisi chizilgan, yonida toʻgʻrisi va nega shunday ekanligi. Bepul, roʻyxatdan oʻtmasdan, taymersiz.
The artikli trenajyorini ochish
Qanday mashq qilish
Oxirgi esseingizni oling va the turgan barcha joylarni yozib chiqing. Har biri haqida soʻrang: oʻquvchi qaysi narsa haqida gap ketayotganini nega biladi? Javob boʻlmasa, ehtimol, the ortiqcha. Keyin birlikdagi yalangʻoch otlar boʻyicha ikkinchi marta oʻting: u yerda, aksincha, artikl tushib qolgan. Odatda 250 soʻzlik esseda bunday 5–8 ta joy topiladi. Ularni tozalash yangi murakkab qurilmani oʻrganishdan osonroq, Grammatical Range and Accuracy esa xuddi shunday oʻsadi.
Tilmashq da Writing Task 2 esselari va Writing Task 1 javoblari toʻrtta mezon boʻyicha, jumladan Grammatical Range and Accuracy boʻyicha baholanadi. Tahlil matningizdan iqtibos keltiradi va tuzatishlar taklif qiladi — ortiqcha va tushib qolgan artikllar unda darhol koʻrinadi. Sunʼiy intellekt baholaydi, u oʻrtacha imtihon oluvchidan qattiqroq, shuning uchun ballni «kamida» deb oʻqing. Topshiriqlar oʻzimizniki, imtihondan olinmagan.
Keyingi oʻqish uchun
- IELTS da a/an artikli: barcha qoidalar misollar bilan, javobli mashq va bepul trenajyor
- A/an artikli boʻyicha mashqlar javoblari bilan: IELTS uchun 15 ta gap va bepul trenajyor
- IELTS Writing: format, mezonlar, vaqt taqsimoti va qanday tayyorlanish
- IELTS Writing Task 2: 7.0 uchun esseni qanday yozish, tuzilma, namunalar va esseni mezonlar boʻyicha tekshirish
- IELTS Writing Task 1 da trendlarni qanday tasvirlash: gap qoliplari, predloglar va tayyor javobli grafik tahlili
Shpargalkani yuklab olish (PDF) Bir sahifa, ingliz tilida — chop etib, yoningizda saqlang.
Yangilangan: 2026-10-12