IELTS Writing da bogʻlovchilar: however va therefore qayerda kerak, qayerda ortiqcha

2026-09-19 · 11 daqiqa oʻqish

Bogʻlovchilarni birinchi boʻlib oʻrganishadi va koʻpincha haddan tashqari koʻp ishlatishadi. 6 ballik odatiy esse: Firstly, Moreover, Furthermore, In addition, However, On the other hand, In conclusion — deyarli har bir gap boshida. Imtihon oluvchi buni bogʻliqlik emas, mexanika deb koʻradi va Coherence and Cohesion balli oshmaydi. Quyida yana bir soʻzlar roʻyxati emas, balki qanday ishlashi: bogʻlovchilarning uchta grammatik turi va har biri uchun gap qolipi, tinish belgilari, koʻp uchraydigan chalkashliklar, bogʻlovchisiz bogʻlanish va aslida ular qancha kerakligi. Boʻlimning umumiy formati va toʻrtta mezon IELTS Writing: format, mezonlar, vaqt taqsimoti va qanday tayyorlanish maqolasida.

Aslida nima baholanadi

Bogʻlovchilar toʻrtta mezondan bittasining, Coherence and Cohesion ning, faqat bir qismi. Oʻz soʻzlarimiz bilan aytganda, u ikki narsa haqida. Coherence — mantiq: har abzatsda bitta fikr, tushunarli tartib, har bir gap oldingisidan kelib chiqadi. Cohesion — shu mantiqni koʻrsatadigan texnika: bogʻlovchilar, oldingi gapga ishora qiluvchi soʻzlar (this, these, such, which), takror oʻrniga sinonimlar, olmoshlar.

Shundan asosiy qoida: bogʻlovchi mantiqni yaratmaydi, uni belgilaydi. Ikki gap orasida qarama-qarshilik boʻlmasa, However uni yaratmaydi, faqat imtihon oluvchiga soʻzning maʼnosini bilmasligingizni koʻrsatadi. Bu yerda 6 bilan 7 orasidagi farq bogʻlovchilar sonida emas. 6 da ular bor, lekin mexanik va baʼzan maʼnoga mos emas; 7 da oʻrinli va xilma-xil, bogʻlanishning bir qismi esa bogʻlovchisiz amalga oshadi.

Bogʻlovchilarning uch turi va har biri uchun qolip

Xatolarning asosiy manbai shundaki, bir xil maʼnodagi bogʻlovchilar gapda turlicha ishlaydi. However, although va despite — hammasi qarama-qarshilikni bildiradi, lekin uch xil usulda quriladi.

1. Ravishlar: yangi gapni boshlaydi

However, therefore, moreover, in addition, as a result, consequently, nevertheless, for example, in contrast. Ular bitta gapning ikki qismini emas, ikkita alohida gapni bogʻlaydi. Uchta toʻgʻri qolip:

X. However, Y. — asosiysi: nuqta, bogʻlovchi, vergul. Public transport is cheaper. However, many people still prefer to drive.
X; however, Y. — gaplar qisqa va bir-biriga yaqin boʻlsa, nuqta oʻrniga nuqtali vergul. Kamdan-kam ishlating.
X. Y, however, Z. — bogʻlovchi ikkinchi gap ichida, egadan keyin, vergullar orasida. The cost of solar panels, however, remains high. Tabiiyroq eshitiladi va gaplar boshini xilma-xil qiladi.

Mumkin emas: X, however Y — ikki gap vergul bilan ulangan. Bu tinish belgisi xatosi, imtihon oluvchi uni Grammar da hisoblaydi.

2. Bogʻlovchi soʻzlar (conjunctions): bitta gapning ikki qismini ulaydi

Although, even though, while, whereas, because, since, so, but, and, unless, if. Ulardan keyin ega va kesimi bor toʻliq qism keladi.

Although X, Y. — ergash qism oldinda, undan keyin vergul. Although online courses are convenient, they require strong self-discipline.
Y although X. — ergash qism oxirida, odatda vergulsiz.
X, whereas Y. — ikki faktni taqqoslash, whereas ni oʻrtaga qoʻying. Rural areas lost population, whereas cities grew.
X, but Y. / X, so Y. — gap oʻrtasidagi oddiy bogʻlovchilar. Rasmiy matnda gap boshida ularni However, / Therefore, bilan almashtiring.

Mumkin emas: Although X, but Y. Bitta qarama-qarshilikka bitta bogʻlovchi: yo although, yo but.

3. Predloglar: ulardan keyin ot keladi

Despite, in spite of, because of, due to, owing to, as a result of, in addition to, instead of. Ulardan keyin gap emas, ot, -ing shakl yoki the fact that keladi.

Despite + ot: Despite the high cost, the project was completed.
Despite + -ing: Despite being expensive, electric cars are selling well.
Despite the fact that + gap: toʻgʻri, lekin uzun; although qisqaroq.
Because of / due to + ot: Many flights were cancelled due to the storm. Solishtiring: because the weather was bad — bu endi bogʻlovchi soʻz.

Mumkin emas: despite of (yo despite, yo in spite of), despite the prices are high (predlogdan keyin feʼl boʻlmaydi).

Bitta fikr — uch usulda

Imtihon oluvchi izlaydigan xilma-xillikni aynan shu koʻnikma beradi: yangi soʻzlar emas, boshqa tuzilma.

Maʼno	Ravish	Bogʻlovchi soʻz	Predlog
Qarama-qarshilik	Fees are high. However, demand is growing.	Although fees are high, demand is growing.	Despite high fees, demand is growing.
Sabab va natija	Fuel became cheaper. As a result, car use rose.	Car use rose because fuel became cheaper.	Car use rose due to cheaper fuel.
Qoʻshimcha	Cycling is cheap. In addition, it improves health.	Cycling is not only cheap but also good for health.	In addition to being cheap, cycling improves health.
Ikki faktni taqqoslash	Cities grew. In contrast, villages shrank.	Cities grew, whereas villages shrank.	Unlike cities, villages shrank.

Vazifalar boʻyicha toʻliq roʻyxat — qarama-qarshilik, natija, boshqalarning fikri, yon berish, misol, xulosa — IELTS Writing Task 2: 7.0 uchun esseni qanday yozish maqolasida. Bu yerda roʻyxatni uzaytirish emas, har bir vazifani uchala usulda ifoda eta olish muhimroq.

Darhol koʻzga tashlanadigan chalkashliklar

Qanday yozishadi	Nima notoʻgʻri	Qanday toʻgʻri
Meanwhile, private schools are expensive.	Meanwhile — «shu vaqtda, ayni paytda», «ammo» emas	However, / By contrast,
On the contrary, villages shrank.	On the contrary aytilganni rad etadi («yoʻq, aksincha»), ikki narsani taqqoslamaydi	In contrast, / By contrast,
On the other hand, it is also cheap.	On the other hand boshqa tomonni kiritadi, oʻsha tomonga yana bir dalilni emas	In addition, / Moreover,
Moreover, some people disagree.	Moreover oʻsha fikrni kuchaytiradi, bu yerda esa burilish	However, / Nevertheless,
As a result of, the air is cleaner.	As a result of — predlog, undan keyin ot kerak	As a result, the air is cleaner. / As a result of the ban, …
Due to prices are rising, …	Due to dan keyin feʼl boʻlmaydi	Due to rising prices, … / Because prices are rising, …
Even if many people use cars, …	Even if — «hatto … boʻlsa ham» (taxmin), fakt uchun even though	Even though many people use cars, …
Besides, … / Also, … gap boshida	Esse uchun soʻzlashuv uslubi	In addition, / Moreover,
On my opinion / According to me	Oʻzbek va rus tilidan soʻzma-soʻz tarjima	In my opinion, / In my view,
In the other side / From one side	Soʻzma-soʻz tarjima	On the one hand … On the other hand

Bogʻlovchisiz bogʻlanish

7 va undan yuqori ballda bogʻlanishning katta qismi However va Moreover ga emas, oldin aytilganga ishora qiluvchi soʻzlarga tayanadi. 6 ballik esselarda aynan shular yetishmaydi.

This / these + ot. Yolgʻiz This emas, nimani bildirishi bilan: This policy…, These changes…, This trend… Bitta soʻz gapni oldingisiga bogʻlaydi va nima haqida ekanini ham aytadi.
Such + ot. Such measures are rarely popular. — «bunday choralar», yuqorida tasvirlanganga ishora.
Gap oxirida which. …, which means that / which leads to… Alohida Therefore siz natija.
Sinonimlar va qayta ifoda. young people → the younger generation → teenagers; working from home → remote work → this arrangement. Bitta soʻzni besh marta takrorlash ham Cohesion ni, ham Lexical Resource ni pasaytiradi.
Olmoshlar. they, it, their — nimaga tegishli ekani aniq boʻlsa. Oldingi gapda koʻplikdagi ikkita ot boʻlsa, they ikki maʼnoli boʻlib qoladi; otni takrorlang yoki sinonim oling.
«Eski → yangi» tartibi. Gapni allaqachon aytilgan narsadan boshlang, yangisi bilan tugating. Governments could tax sugary drinks. Such a tax would reduce consumption. Bogʻlanish bitta ham bogʻlovchisiz koʻrinib turibdi.

Tahlil: ortiqcha yuklangan abzats

Mavzu: shaharlar yangi yoʻllar oʻrniga jamoat transportiga sarmoya kiritishi kerakmi? Imtihon oluvchilar tez-tez koʻradigan abzats:

Firstly, public transport is good for the environment. Moreover, it reduces traffic. Furthermore, it is cheaper for people. In addition, many people cannot drive. On the other hand, buses are not comfortable. Therefore, governments should invest in public transport.

Olti gap, olti bogʻlovchi. Nima notoʻgʻri: toʻrtta dalil sanab oʻtilgan, birortasi tushuntirilmagan; ketma-ket Moreover / Furthermore / In addition — bitta vazifa uch soʻz bilan; On the other hand hech kim javob bermaydigan eʼtirozni kiritadi, Therefore esa bu eʼtirozdan kelib chiqmaydigan xulosa chiqaradi. Mantiq yoʻq, bogʻlovchilar kiydirilgan roʻyxat bor.

Oʻsha material, bitta fikr, tushuntirish va misol bilan:

The strongest argument for investing in public transport is its effect on congestion. A single bus can carry as many passengers as forty cars, so every commuter who switches from driving frees space on the road for those who have no alternative. This effect is visible in cities that have expanded their metro systems, where rush-hour traffic has grown far more slowly than car ownership. New roads, by contrast, tend to fill up within a few years, as the extra capacity itself encourages more people to drive.

Bu yerda bor-yoʻgʻi ikkita bogʻlovchi: gap ichidagi so va oxirgi gap oʻrtasidagi by contrast. Qolganini This effect, where, the extra capacity itself va «dalil → mexanizm → misol → taqqoslash» tartibi ushlab turadi. Ekologiya va qulaylik yoʻqolmadi: bular bitta roʻyxatning bandlari emas, ikkinchi asosiy abzats uchun material. Bunday abzatsni bosqichma-bosqich qanday qurish — AREA usuli: IELTS Writing va Speakingda javobni qanday qurish kerak maqolasida.

Qancha bogʻlovchi kerak

270 soʻzli esse uchun moʻljal — olti-sakkizta aniq bogʻlovchi, yaʼni taxminan har ikkinchi-uchinchi gapda. Ular tabiiy tushadigan joylar:

Kirishda — hech narsa yoki ikki fikrni qayta ifodalaganda while.
Ikkinchi asosiy abzats boshida — agar u boshqa tomon haqida boʻlsa, burilish: On the other hand, / However, / Opponents argue that…
Abzats ichida — bitta-ikkita: misolga (For example) va natijaga (As a result, / which means that).
Xulosada — In conclusion yoki On balance, va bu matndagi oxirgi bogʻlovchi.

Firstly, Secondly, Finally taqiqlanmagan, lekin ular dalil emas, «roʻyxat» tuzilmasini quradi. Har bir asosiy abzatsni gʻoyani nomlaydigan gap bilan boshlagan maʼqul: The main benefit of X is…, A further concern is… Tartib abzatslardan baribir koʻrinib turadi.

Yozgandan keyin tekshiruv: barcha bogʻlovchilarning tagiga chizing. Agar ular oʻntadan koʻp boʻlsa, bir vazifadagi ikkitasi ketma-ket kelsa yoki bitta soʻz ikki marta takrorlansa — ortiqchasini olib tashlang. Fikr yoʻnalishi oʻzgaradigan joyda bogʻlovchi boʻlmasa, qoʻshing.

Task 1 dagi bogʻlovchilar

Grafikni tasvirlashda toʻplam butunlay boshqa, esse bogʻlovchilari u yerda gʻalati eshitiladi: Moreover, sales fell maʼlumotga hech narsa qoʻshmaydi. Task 1 dagi asosiy vazifa — taqqoslash, unda bogʻlovchi soʻzlar va gap oʻrtasidagi iboralar ishlaydi:

X rose, whereas / while Y fell.
Y, by contrast, moved in the opposite direction.
Z followed a similar pattern, though from a lower base.
…, reaching / before falling to… — yangi bogʻlovchisiz ikkinchi harakat.

Jarayonda tartib bogʻlovchilari kerak: At the first stage, Once… has been…, …is then…, After being…, In the final stage. Bu yerda First / Then / Next aynan oʻrinli, chunki gap ketma-ketlik haqida. Batafsil — IELTS Writing Task 1: grafik, jadval, jarayon va xaritani qanday tasvirlash va IELTS Writing Task 1 da trendlarni qanday tasvirlash: gap qoliplari, predloglar va chiziq shakli maqolalarida.

Odatiy xatolar

Har bir gapda bogʻlovchi. Ketma-ket oltitasi yodlangan shablon boʻlib oʻqiladi.
Maʼnoga mos kelmaydigan bogʻlovchi. Eʼtiroz oldidan Moreover, yana bir dalil oldidan However, oldingisidan kelib chiqmaydigan fikr oldidan Therefore.
Vergul bilan ulangan ikki gap. Cars are convenient, however they pollute the air. Nuqta yoki nuqtali vergul kerak.
Although… but. Bitta qarama-qarshilikka ikkita bogʻlovchi.
Despite of, due to + feʼl. Predloglardan keyin — ot yoki -ing.
Yolgʻiz This. This is a problem. — aynan nima? This shortage is a problem.
Gap boshida But / And / So. Esseda ularni However / In addition / Therefore ga almashtiring yoki oldingi gapga qoʻshing.
Uzun yodlangan iboralar. It is an undeniable fact that…, Last but not least… Joy egallaydi, maʼno yoʻq, imtihon oluvchi ularni darhol taniydi.
Matn oʻrtasida In conclusion yoki xulosa kerak boʻlmagan Task 1 da To sum up.

Qanday mashq qilish

Eski esselaringizdan birini oling. Barcha bogʻlovchilarning tagiga chizing, yarmini olib tashlang va qayta oʻqing: qayerda tushunarsiz boʻlib qolsa, bogʻlovchi kerak edi; qayerda hech narsa oʻzgarmasa, u ortiqcha edi. Keyin qarama-qarshilikli uchta gapni oling va har birini yuqoridagi jadvaldagidek uch usulda qayta yozing: ravish, bogʻlovchi soʻz, predlog bilan. Kuniga oʻn daqiqa, va bir haftadan keyin soʻz qidirmay, tuzilmani tanlaydigan boʻlasiz.

Tilmashqda Task 2 esselari va Task 1 javoblari toʻrtta mezon boʻyicha, jumladan Coherence and Cohesion boʻyicha baholanadi: izoh, matningizdan iqtiboslar va tuzatishlar, hamda oʻsha matnning maqsadli ballga qayta yozilgan varianti — unda qaysi bogʻlovchi ortiqcha, qayerda yetishmasligi koʻrinadi. Baholovchi sunʼiy intellekt, oʻrtacha imtihon oluvchidan qattiqroq, shuning uchun ballni «kamida shuncha» deb oʻqing. Topshiriqlar bizniki, imtihondan emas.

Davomini oʻqing

Yangilangan: 2026-09-19